WONG, DE WITTE ZWAAN VAN DE NIPAH
Nederlandse vertaling: Siti Wahyuningsih en Albert Hagenaars
SCHERPE suikerrietbladeren werden samengebonden. Even later zou deze streng gebruikt worden om Wong -de Indochinese minnares van Koh Asun- te slaan toen de mensen haar betrapt hadden net voordat ze probeerde weg te komen via de rivier de Nipah. Het huis van Koh Asun en enkele van zijn winkels stonden toen al in brand. Koh Asun zelf, een succesvolle transporteur van Chinese afkomst, hadden ze nog niet kunnen vinden. De inwoners van Sangir maakten vaak gebruik van zijn diensten. Toen ze een van de winkels binnenvielen, troffen ze alleen maar een paar knechten aan en een dienstmeid met een opvallend donkere huid. Achter dozen ontdekte Jaduk echter een vrouw die er vandoor ging. Ze zetten meteen de achtervolging in.
WONG, dat was haar bijnaam, rende als de geit van Wak Rohayat zodra die het zweepje hoorde knallen van de oude man met z'n sik. In blinde paniek holde ze struikelend door de stegen die vlakbij de rivier nog smaller werden. Toch nam haar kracht al af. Jaduk zat haar op de hielen en duwde haar omver waardoor ze met haar hoofd tegen de verrotte stronk van een bananenboom klapte en hij bovenop haar viel. Ze sleurden haar naar het suikerriet bij de rivier en snokten aan haar kleren totdat haar blanke huid een dankbaar doel werd van de samengevlochten, ruwe, met ragfijne naalden bedekte bladeren en meteen na de eerste zweepslagen in striemen opzwol. Het bloed vloeide al gauw over haar vel en de flarden textiel. Alles was doordrenkt van het bloed. Wong beet alleen maar op de rug van haar hand tegen de niet aflatende pijn. Nog niet afgeschrikt door haar gejammer, sjorden enkele mannen aan haar lijf. Het geluid van een rits. Wong begon harder te schreeuwen. Haar gekrijs wond de mannen alleen maar nog meer op. Ze verkrachtten haar net zolang totdat ze het bewustzijn verloor. Daarna sleepten ze de vrouw naar de rivier en gooiden haar in het water.
SINDSDIEN bestaat het verhaal over de vrouw met de blanke huid die vaak wordt gezien door mensen die bij de Nipah komen. Soms klinkt er het suizend en fluitend geluid als van wind door bamboe waarmee zij haar komst zou aankondigen. Enkele dorpsbewoners hebben haar wel eens ontwaard. De vrouw leeft voort, hoewel iedereen gelooft dat ze in deze rivier is overleden. Mensen die hier graag gaan vissen brengen Wongs verschijning in verband met de voorzienigheid. De komst van Wong viel immers samen met de komst van scholen vissen die al heel lang verdwenen waren. Er zijn echter nogal wat mensen die bang zijn, die geloven dat de vissen demonische krachten vertegenwoordigen, een van de gedaantes vormen van een immer nabije, wraakzuchtige Wong. Velen weigeren de vis te eten die hier gevangen wordt, omdat ze vrezen hierdoor te zullen sterven, een offer voor de rivier te worden, voor Wong.
KOH ASUN werd sinds die dag nooit meer gezien. Wongs lot is maar een deel van het verhaal dat samenhangt met de tragedie in Sangir. Een ramp die begon met de plundering van de kruidenierswinkels en brandstichting in de woningen van enkele inwoners. De mensen van Sangir zijn ontsteld door de gebeurtenissen waarvan ze dachten dat die bij hen nooit zouden kunnen voorkomen. Ze weten niet wie er verantwoordelijk voor is dat ze tenslotte niet meer naar buiten durven te gaan, dat ze ervoor kiezen deuren en ramen net zo dicht te houden als van het huis van Dalloh, die de eerste was om zich op te sluiten.
Deze vertaling werd gemaakt in opdracht van het internationale festival Read my World 2015 in Amsterdam.
This translation was commissioned by the international festival Read my World, Amsterdam, 2015.
Terjemahan ini dipesan oleh festival internasional Read my World, Amsterdam, 2015.
WONG, ANGSA PUTIH DI SUNGAI NIPAH
Oleh Dyah Merta
PUCUK-pucuk daun tebu dibundal dalam satu ikatan. Sebentar kemudian bundalan itu digunakan untuk mencambuk tubuh Wong –perempuan indocina, istri simpanan Koh Asun yang mereka temukan mencoba melarikan diri lewat sungai Nipah– setelah mereka membakar rumah Koh Asun dan beberapa toko kelontong saudagar itu. Mereka tak menemukan Koh Asun, lelaki keturunan Tionghoa yang menjadi saudagar besar dengan memegang distribusi barang yang sering digunakan oleh penduduk Sangir. Ketika mereka menggerebek salah satu toko kelontong Koh Asun, mereka hanya menemukan beberapa kacung dan babu perempuan berkulit gelap. Di belakang kardus, Jaduk melihat perempuan itu yang kemudian melarikan diri. Mereka lalu mengejarnya.
WONG, itu panggilannya. Ia berlari seperti kambing Wak Rohayat ketika mendengar cambuk lelaki tua berjenggot mirip bandotnya itu menghampiri. Wong berlari tersuruk-suruk melewati gang-gang yang merapat di belakang pertokoan hingga mencapai sungai. Tapi lari Wong tak bisa lebih kencang lagi. Jaduk menubruknya hingga hidung Wong tersuruk ke bonggol pisang busuk dan tertimpa tubuh gempal lelaki itu. Lalu beramai-ramai mereka menarik tubuh Wong ke perkebunan tebu yang letaknya tak jauh dari sungai. Tubuh Wong nyaris ditelanjangi hingga kulit putihnya menjadi sasaran empuk ujung daun tebu –yang tajam, berbulu dan cukup kasar– dan seketika melepuh merah oleh sekali cambukan hingga lama-lama berdarah seperti aliran sungai kecil. Sungai-sungai kecil yang kemudian tumbuh di mana-mana di sekujur tubuh Wong. Wong hanya menggigit punggung tangannya menahan rasa sakit. Belum jera dengan lenguh suara Wong akibat menahan rasa sakit, beberapa lelaki merangsek dan menekan tubuhnya. Sementara seorang lagi membuka resleting celananya. Perempuan itu melenguh lebih keras. Lenguh suaranya kian membangkitkan birahi mereka. Akhirnya mereka beramai-ramai memperkosa Wong hingga tergolek tak sadarkan diri. Lalu mereka mengangkat tubuh Wong dan membuangnya ke sungai.
SEJAK itu muncul cerita tentang perempuan berkulit putih yang sering dilihat orang-orang melewati sungai Nipah. Wong meniti sungai Nipah di atas sebuah perahu kayu dengan payung putih dan gaun putih. Rambutnya hitam tergerai panjang. Kadang terdengar suara desau pohon bambu serupa seruling mengiring kemunculannya. Beberapa penduduk pernah menjumpainya. Perempuan itu tetap hidup sekalipun sudah dipercaya mati di sungai itu. Beberapa orang yang suka memancing di sungai menghubungkan kehadiran Wong dengan rejeki. Kedatangan Wong acapkali bersamaan dengan munculnya segerombolan ikan yang sudah lama hilang. Tak sedikit yang takut dan mempercayai jika ikan itu adalah ikan siluman, jelmaan karib Wong yang hendak menuntut balas. Banyak yang enggan memakan ikan-ikan yang didapat dari sana sebab takut mati dan menjadi tumbal sungai Nipah seperti Wong.
KOH ASUN menghilang sejak hari itu. Wong hanya sebagian kisah yang mengiringi tragedi yang singgah di Sangir. Tragedi yang bermula dengan penjarahan terhadap toko-toko kelontong dan pembakaran beberapa rumah penduduk. Orang-orang Sangir tercengang dengan adanya peristiwa yang tak pernah mereka sangka akan singgah di desa mereka. Mereka tak tahu siapa yang ada di belakang peristiwa yang membuat mereka akhirnya enggan keluar rumah dan memilih menutup pintu dan jendela sebagaimana rumah Dalloh yang mengawalinya.|
www.alberthagenaars.nl
